Profesyonel Web Tasarımı

Paradan para nasıl kazanılmaz?

Gungor Uras bugunku “Otel Odasinda Bankacilik” baslikli yazisinda kayit disi bankacilik islemlerinin nasil yapildigini, is yapmadan, vergi vermeden paradan para kazanmanin yolunu anlatmis. Insanin agzinin suyu akiyor. Hikayeyi bir de resimle cok guzel ozetlemis (eline saglik Yilmaz Aslanturk). Once bunu bakin:

Ben ekonomi okudum, finans degil. Ah kafa ah! Bu islerde biraz teorik kalirim, paradan pek anlamam.

O yuzden bu hikayede anlamadigim bir kac sey oldu.

Birincisi, cebimdeki 700 bin dolari, %5 ile bankaya yatirip, %6 ile kredi olarak cekersem, zaten sahip oldugum para icin bir de uzerine net %1 faiz vermis olmaz miyim? Yani, aslinda bankadan %1 ile kredi aldigim falan yok; aslinda bu islem bankaya yapilan 7000 dolarlik bir odeme. 7000 dolar neyin fiyati, devletten vergi kacirmanin.

Ikincisi, “doviz ne de olsa bir sene artmaz” tahmini cok carpici. Bir yandan habire kriz cikacak, cari acik patladi, lira asiri degerlendi diyenler, neden acaba dolar cinsi faiz hesaplarken kimlik degistirip, “kriz falan cikmaz, lira hep degerli kalir” demeye baslarlar, benim aklim ermez.

Ama asil aklimin ermedigi nokta surasi.

Diyelim ki 100 liram var. Kolaylik olsun diye 1$=1TL kurunu esas alalim. Bu parayi amcamin tavsiyesine uyup dolara cevirdim, 100 dolari cantaya koydum, yabanci bir bankaci ile otel odasinda bulustuk, birer kadeh viski ictik, adama cantayi teslim ettim. Adam, benim icin %5 faiz veren bir hesap acti. Sonra %6 faiz ile 70 dolarlik bir kredi verdi. 70 dolari liraya cevirdim, 70 lira ile devlet tahvili aldim. Devlet tahvili bir sene sonra bana %21 faiz verdi, yani 14.7 lira. Tahvil yurt disindan alindigi icin devlete vergi mergi odemekten kurtuldum. Parayi dolara cevirdim, dolar kuru degismedigi icin 14.7 dolarim oldu. Bankaya kredinin faizini (4.2 dolar) odedim. Banka da mevduatima 5 dolar faiz verildi. Elimde net ne kadar para kaldi?

14.7 – 4.2 + 5 = 15.5 dolar.

Cok guzel. Boylece 100 dolar olan param 115.5 dolara cikti. Sen cok yasa Gungor Agbi!

Ahmet Bey (evet bizim Ahmet Bey), degisik bir yol izledi. En basta sahip oldugu 100 lirasini cebine koydu, otele motele ugramadan gitti dogrudan devlet tahvili aldi. Tahvil %21 faiz veriyor. Sene sonunda eline 21 lira faiz gecti. Devlet, aldigi faiz gelirinden %10 vergi kestigi icin (yani 2.1 lira), eline gecen net faiz ne oldu?

21 – 2.1 = 18.9 lira

100 lira da ana para, etti mi 118.9 lira? Bu parayi cebine koyan Ahmet Bey yolda doviz bufesine ugradi, parayi dolara cevirdi. Dolar kuru 1$=1TL seklinde ayni kalmisti ya, eline ne kadar dolar saydi bufeci? 118.9 dolar.

Simdi kim acaba daha akilli davrandi? Cebinde 115.5 dolar, karacigerinde 1 bardak viski olan ben mi, yoksa 118.9 dolar ile eve giden Ahmet Bey mi?